اما اگر سكته از اثر ضربت خوردن و افتادن و اشتراك اندامى باشد ، آن را از قواعدى كه بارها برايت تكرار كرده‌ام مىشناسى ! اگر سكته از ورم باشد حتما تب همراه دارد ، كه در باب علامات اورام شرح داده‌ايم و مىشناسى . و اگر سبب سكته خون باشد آن را نيز بارها تكرار كرده‌ايم ، كه رخساره و هر دو چشم زياد قرمز مىشوند ، اوداج و رگهاى گردن كشيده مىشوند ؛ و اين در حالى است كه بر موعد رگ‌زنى مدت زياد گذشته و سابقا توليدكنندهء سوداء را تناول نموده‌اند . سكته كه از بلغم باشد از رنگ رخسار و چشم و ترى سوراخ بينى و غيره - كه گفته شده - شناسايى مىشود . گفته‌اند اگر شخص سالخورده به سرگيجهء دايمى يا متكرر گرفتار آيد اخطارى است كه سكته مىكند . معالجهء سكته : اگر آسيب از خارج باشد ، بايد سبب وارد آمده را چاره كرد . اگر از مشاركت اندام است بايد آن اندام را بهبود بخشيد . چنان‌كه در قانون و فصلهاى ديگر ذكر شده . اگر سكته از خون است چاره‌اش در رگ زدن به‌هنگام و بيرون راندن خون زياد است . كه فورا به هوش مىآيد . بعدا با حقنه‌هايى - كه مىدانى ! - ماده را از سر به پايين مىآرى و به نرمى و لطف به چاره‌جويى مىپردازى كه فقط گلاب و آب‌جو آبكى ، و آب پنير كافى است . همچنين بوكننده‌هايى را بو كند كه نيرو به مغز مىبخشند و گرمىآور نيستند كه اين را هم مىدانى ! اگر سكته از بلغم به هم آمده است ، و علامت خون را نيز پيدا كردى ، باز رگ زدن لازم است . و بعد از رگ زدن حقنهء شديد مىخواهد . و شياف نيروبخش كه صمغها و زهرهء گاو و شربتهاى مسهل باشد كه ماده را بيرون دهد . حبوب گياه شير سگ دراين‌باره مورد اعتماد است . و بعد از آن كمادات گرمىبخش بر سر و اعضاء بيمار بگذار ، و با آب‌پز گياههاى گرمىبخش از قبيل شبت ، درمنه ، مرزنگوش ، برگ ترنج ، پونه ، آويشم ، حسل ، اسپرك ، مرزه كوهى ، مشك چوپان سر و اعضاء را بشويد . و به روغنهايى كه نيروى اين گياهان در آن باشد . روغن فيجن كه ( عاقرقرحا ) ، گندبيدستر ، جاوشير و بارزد در آن مخلوط باشد ، استعمال نمايد . كليهء بدن را با روغن زيتونى كه گوگرد در آن باشد بيندايد . اگر كمادها از ميخك ، هيل ، چارگون ، جوزبويا و سوسن زرد باشند خوب است . پا را با روغن گرم گرمىبخش و آب گرم و نمك ماساژ دهد ، مهره‌ها را با استرك و زيبق ( جيوه ) بمالد . خردل و سكبينه و گندبيدستر و گياه شيرسگ را بر مجراى نخاع بمالد . ماليدنى خوب : روغن سيماهنگ ، فيجن ، پياز دشتى با روغن زيتون كهنه ، كه پياز دشتى سبز چهل روز در زيت بماند يا باهم بجوشانند ، به‌طورى كه دو اوقيه ( پانزده مثقال ) پياز دشتى را در يك قسط ( هجده اوقيه ) روغن زيتون كهنه بجوشانند تا از هم مىپاشد پياز دشتى سبز ( پياز موش ) را چهل روز در آن خيس كنند ، و هم‌چنين روغن عاقرقرحا ( اك‌كرا ) را با هر دو اسلوب ذكر شده